Sahiplendirme Neden Hiç Olmadığı Kadar Önemli
Türkiye’deki hayvan refahı konularını takip edenlerin bildiği gibi, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti bir süredir sokak köpeklerini sokaklardan tamamen toplama hedefi doğrultusunda çalışmalar yürütmektedir. Yeni yasal düzenlemelerin uygulanmaya başlamasıyla birlikte, Kuşadası’nda yaşayanlar ve ziyaretçiler sokak köpeklerinin sayısının azaldığını şimdiden fark etmiş durumda. Sokaklardan daha fazla köpek toplandıkça, onların geleceği her zamankinden daha fazla insanların kalplerini açarak sahiplenmeyi tercih etmesine bağlı olacaktır. Bu sayfada nelerin değiştiğini, bu değişikliklerin Kuşadası’ndaki sokak köpekleri için ne anlama geldiğini ve sizlerin nasıl yardımcı olabileceğini açıklıyoruz.
Lütfen Dikkat: Bu bilgileri, yürürlükteki resmi mevzuat, devlet kurumlarının açıklamaları ve şu anda elimizde bulunan bilgiler doğrultusunda, en doğru şekilde derlemeye çalıştık. Bu bilgiler 2 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla günceldir. Yeni yasal düzenlemelerin uygulanması devam ettiği için prosedürler ve resmi uygulamalar zaman içinde değişebilir. Yeni ve resmi bilgiler yayımlandıkça bu sayfayı güncellemeye devam edeceğiz.
Önceki Sistem: Yakala, Kısırlaştır, Yerine Bırak (TNR)
Yıllar içinde sokak köpeği nüfusunun önemli ölçüde arttığı tartışmasız bir gerçektir. Üreme nedeniyle bunun yaşanması da şaşırtıcı değildir. Uzun yıllar boyunca Kuşadası gibi belediyelerde Yakala, Kısırlaştır, Yerine Bırak (TNR – Tag, Neuter, Release) sistemi uygulanmıştır. Bu sistem kapsamında sokak köpekleri insancıl yöntemlerle yakalanıyor, kısırlaştırılıyor, aşılanıyor, kulak küpesi takılıyor ve belediyenin veri tabanına kaydediliyordu. Ardından, mümkün olduğu durumlarda, yaşadıkları bölgelere geri bırakılıyorlardı.
Hasta veya yaralı olan, hamile bulunan ya da yavrularını emziren köpekler ise iyileşene veya yavrularına bakabilecek duruma gelene kadar belediye hayvan barınağında tutuluyor, daha sonra yeniden yaşadıkları bölgeye bırakılıyorlardı. Sokakta yaşamak hiçbir zaman ideal bir çözüm değildi. Ancak o dönemde çoğu zaman uygulanabilir başka bir seçenek de bulunmuyordu.
Kulak küpesi takılmış bu köpeklerin birçoğu zamanla yaşadıkları mahallelerin tanınan ve sevilen bir parçası hâline geldi. Dükkânların önünde uyudular, her sabah yürüyüş yapan insanları karşıladılar, kafelerin ve parkların yakınında beklediler ve yerel halk, işletmeler ile ziyaretçiler tarafından sevgiyle beslendiler ve korundular.
Birçok insan için onlar sadece “sokak köpekleri” değildi; günlük yaşamın ayrılmaz bir parçasıydılar. Ne yazık ki Türkiye’nin her bölgesinde Kuşadası’ndaki gibi bir yaklaşım benimsenmedi. Bazı bölgelerde hayvan refahını ciddi şekilde etkileyen üzücü olaylar yaşandı ve bunların bazıları hakkında yasal soruşturmalar ve cezai işlemler başlatıldı.
2024 Yılında Neler Değişti?
30 Temmuz 2024 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda değişiklik yapan 7527 sayılı Kanun’u kabul etti. Bu yasanın getirdiği en önemli değişikliklerden biri, belediyelerin topladıkları sokak köpeklerini kısırlaştırıldıktan sonra yeniden sokağa bırakmalarına artık izin verilmemesidir. Bunun yerine, belediyeler tarafından toplanan köpeklerin resmî olarak sahiplenilene kadar belediye hayvan barınaklarında veya diğer yetkili tesislerde tutulması gerekmektedir. Yasanın nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ise 13 Aralık 2024 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlandı. Bu düzenleme, Türkiye’de son yıllarda hayvan refahı alanında yapılan en kapsamlı yasal değişikliklerden biri olarak kabul edilmektedir.
Şu Anda Neler Değişiyor: Tüm Sokak Köpeklerinin Toplanması
Bu yılın başlarında İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Hükûmetin hedefinin 2026 yılı sonuna kadar tüm sokak köpeklerinin sokaklardan toplanarak belediye barınaklarına veya belirlenmiş doğal yaşam alanlarına yerleştirilmesi olduğunu açıkladı. Ayrıca, 2024 yılında yürürlüğe giren yasanın uygulanması kapsamında belediyelere sokak köpeklerinin toplanmasını önemli ölçüde hızlandırmaları yönünde talimat verildiğini de belirtti. Bunun sonucunda belediyelerin sokak köpeklerini toplama hızı önemli ölçüde arttı. Belediyeler, Hükûmetin talimatlarını yerine getirmeye devam ettikçe bu sürecin daha da hızlanması beklenmektedir. Birçoğumuz için bu durum son derece üzücü. Bu köpeklerin bazıları yıllardır aynı mahallelerde huzur içinde yaşıyor. Onların geleceği artık her zamankinden daha fazla insanların kapılarını ve kalplerini açarak onları sahiplenmesine bağlı.
Bu Durum Kuşadası İçin Ne Anlama Geliyor?
Bir Sokak Köpeğini Sahiplenmek
Eğer uzun zamandır tanıdığınız ve ilgilendiğiniz bir sokak köpeği varsa, şimdi onun geleceğini düşünmenin tam zamanı. Kuşadası’nda şu anda uygulanan yerel prosedüre göre, sokakta yaşayan köpekler belediye aracılığıyla resmî olarak sahiplenilebilmektedir.
Who can adopt?
Türkiye genelindeki tüm belediyeler gibi Kuşadası Belediyesi de yeni yasal düzenlemeleri uygulamakla yükümlüdür. Kuşadası Belediyesi Hayvan Barınağı, giderek artan sayıdaki köpeğe bakım sağlamak ve mümkün olduğunca fazla hayvan için kalıcı yuvalar bulmak amacıyla büyük bir özveriyle çalışmalarını sürdürmektedir.
Sokak Köpeğine Mikroçip Takılması
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sağlanan mevcut bilgilere göre, bir sokak köpeğini belediye aracılığıyla resmî olarak sahiplenmek hâlen mümkündür. Sahiplendirme işlemi onaylandıktan sonra, sahiplenen kişinin köpeğin tüm yasal sorumluluğunu üstlendiğini ve köpeğin artık sokakta serbest dolaşmasına izin verilmeyeceğini kabul eden gerekli belgeleri imzalaması şartıyla, belediye hayvan barınağı köpeğe yasal olarak mikroçip takılmasını sağlayabilir. Mevcut düzenlemelere göre altı aydan büyük sokak köpeklerine özel veteriner kliniklerinde mikroçip takılamamaktadır. Mikroçip işlemi yalnızca belediye hayvan barınağı tarafından yürütülen resmî sahiplendirme süreci kapsamında yapılmalıdır. Lütfen bunun mevcut uygulamayı yansıttığını ve ulusal mevzuat veya resmî talimatlarda yapılabilecek değişikliklerle birlikte ileride değişebileceğini unutmayın. Bu nedenle, bir sokak köpeğine resmî sahiplendirme süreci dışında veya bağımsız olarak mikroçip taktırmaya çalışmamanızı rica ederiz.
Önemli Not
Sahiplendirme belgelerini imzalayan kişi, köpeğin artık sokakta serbest dolaşmasına izin verilmeyeceğini de kabul etmiş olur. Bunun yerine köpek, sahibinin evinde veya özel mülkünün sınırları içinde tutulmalıdır. Köpek mülk dışına çıkarıldığında ise her zaman tasmalı olmalı ve sahibinin kontrolü altında bulunmalıdır.
Kimler Sahiplenebilir?
Türkiye’de yaşamaya devam edecek bir sokak köpeğini resmî olarak sahiplenmek isteyen kişilerin, mevcut uygulamaya göre Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya Türkiye’de yasal oturma iznine sahip olması gerekmektedir. Bu şart mevcut yerel uygulamayı yansıtmaktadır ve ileride değişebilir. Türkiye’de ikamet etmiyorsanız veya sadece ziyaretçiyseniz, seçeneklerinizi görüşmek için lütfen ARK ile iletişime geçin.
Yurt Dışına Sahiplendirme
Sevindirici bir gelişme olarak, Kuşadası’ndan giderek daha fazla köpek yurt dışında sevgi dolu ailelere kavuşmaktadır. Süreç, Türkiye’de kalacak bir köpeğin sahiplenilmesinden farklı olsa da, uluslararası sahiplendirme mümkündür. ARK, köpeklerin yeni yuvalarına güvenli bir şekilde ulaşmaları konusunda deneyime sahiptir ve sahiplendirme süreci, veterinerlik işlemleri, ulaşım organizasyonu ve gerekli belgeler hakkında size yardımcı olabilir. Köpeklerimizden birine yurt dışında sıcak bir yuva sunmayı düşünüyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin. Size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.
Sahiplendirme Neden Hiç Olmadığı Kadar Önemli
Her sahiplendirme iki hayatı değiştirir. İlki, sonunda güvenli ve sevgi dolu bir yuvaya kavuşan köpeğin hayatıdır. İkincisi ise barınakta boşalan yer sayesinde yardım edilebilecek bir başka köpeğin hayatıdır. Önümüzdeki aylar, Türkiye’deki sokak köpeklerinin şimdiye kadar karşılaştığı en büyük zorluklardan biri olabilir. Hiçbir barınak, ne kadar iyi yönetiliyor olursa olsun, sevgi dolu bir evin ve ailenin yerini tutamaz. Eğer daha önce bir köpek sahiplenmeyi düşündüyseniz, şimdi tam zamanı. İster belediye hayvan barınağından bir köpek sahiplenin, ister uzun zamandır tanıdığınız bir sokak köpeğini resmî olarak sahiplenin, onun hayatını sonsuza kadar değiştirebilirsiniz. Birlikte daha fazla köpeğin belirsizlikten güvene, sokaklardan sıcak bir yuvaya ve yalnızlıktan sevgi dolu bir aileye kavuşmasını sağlayabiliriz. Çünkü her köpek bir aileyi hak eder.
Yardıma mı İhtiyacınız Var?
Aşağıdaki konularda sorularınız varsa:
• Belediye Hayvan Barınağı’ndan sahiplenme
• Bir sokak köpeğini sahiplenme
• Güncel yasal prosedürler
• Geçici yuva (foster) olma
• Gönüllülük
Lütfen ARK Animal Rescue ile iletişime geçin. Mevcut süreci açıklamaktan ve hem sizin hem de köpek için en uygun seçenekleri değerlendirmenize yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız. ARK olarak, her köpeğin şefkatli bir şekilde muamele görmeyi, uygun veteriner bakımını ve her şeyden önemlisi güvenli ve sevgi dolu bir yuvada yaşama fırsatını hak ettiğine inanıyoruz. Kurtarma, tedavi, kısırlaştırma ve sahiplendirme çalışmalarıyla mümkün olduğunca fazla hayvana yardım edebilmek için Kuşadası Belediyesi, gönüllülerimiz ve destekçilerimizle yakın iş birliği içinde çalışmaya devam edeceğiz.
ARK ve Kuşadası Belediyesi
ARK, uzun yıllardır hayvan refahı konusunda Kuşadası Belediyesi ile yakın iş birliği içinde çalışmaktadır. Bu süre boyunca Belediye Hayvan Barınağı’nın tüm bölümlerine erişim sağlamış ve yürütülen çalışmaları yakından takip etmiştir. Son yıllarda hayvanların yaşam koşullarını iyileştirmek amacıyla önemli yatırımlar ve gelişmeler gerçekleştirilmiştir. Bunlar arasında:
• Barınağın genişletilmesi
• Kedilere özel iki kısırlaştırma merkezi kurulması
• İki hayvan ambulansının hizmete alınması
• Veteriner personeli sayısının artırılması
• Veteriner ekipmanlarının geliştirilmesi
• Hayvan refahına yönelik yatırımların sürdürülmesi
Her gün belediye personeli ve gönüllüler, gıda, barınma ve veteriner tedavisine ihtiyaç duyan yüzlerce köpek ve kediye bakabilmek için büyük bir özveriyle çalışmaktadır.
Kaynaklar
Resmî Mevzuat
·
30 Temmuz 2024 tarihinde kabul edilen ve 5199
sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda değişiklik yapan 7527 sayılı Kanun,
Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
·
Hayvanları Koruma Kanununun Uygulanmasına
Dair Yönetmelik, 13 Aralık 2024 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Resmî Devlet Kaynakları
·
T.C. İçişleri Bakanlığı – 7527 sayılı
Kanun’un uygulanması ve sokak köpeklerinin toplanmasına ilişkin belediyelere
gönderilen resmî açıklamalar ve uygulama talimatları.
·
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin
açıklamaları – Hükûmetin hedefinin 2026 yılı sonuna kadar tüm sokak
köpeklerinin belediye barınaklarına veya belirlenmiş doğal yaşam alanlarına
alınması olduğunu ve belediyelere uygulamayı hızlandırmaları yönünde talimat
verildiğini açıklayan resmî beyanlar.
Basın Kaynakları
·
Reuters, 30 Temmuz 2024 – Türkiye’nin
sokak köpeklerinin sokaklardan alınarak barınaklara yerleştirilmesini öngören
yasayı kabul ettiğine ilişkin haber.
·
Reuters, 5 Eylül 2024 – Yeni yasanın
ardından Türkiye’deki sokak köpeklerinin yurt dışında yuva bulmasına ilişkin
haber.
·
Reuters (2025–2026) – Yasanın uygulanması
ve İçişleri Bakanlığı’nın belediyelere verdiği talimatlarla ilgili haber ve
gelişmeler.